http://www.samosia.pl Mam ochotę posłuchać czegoś naprawdę mocnego. http://www.samosia.pl Same su(t(y mnie podrywa http://www.kowbojki.pl Ile potrzebujecie? http://www.kowbojki.pl Czy byście chciały? http://www.samosia.pl Same su(t(y mnie podrywa http://www.kowbojki.pl Czy moglybyscie zyc z takim spokojnym cichym chlopakiem? http://www.kowbojki.pl Czy byście chciały? http://www.samosia.pl Samosia jest beznadziejna. http://www.kowbojki.pl Ile mieliście partnerek/ów w swoim życiu? http://www.kowbojki.pl U was też leje? http://www.kowbojki.pl U was też leje? http://www.fanimal.pl Jaką rase wybrać http://www.fanimal.pl Najlepszy portal http://www.kowbojki.pl Ile mieliście partnerek/ów w swoim życiu? http://www.fanimal.pl Jakie są objawy u suczek w ciąży http://www.fanimal.pl DLACZEGO Z TEGO SAMYGO KOMPUTERA KTOŚ CIĄGLE ZADAJE PYTANIE I SAM PÓŹNIEJ Z TEGO SAMEGO KOMPUTERA SOBIE ODPOWIADA? http://www.kowbojki.pl O co chodzi z Bumblebee i Scarlet? http://www.kowbojki.pl Nie rozumiem czemu kobiety się boją ginekologa? http://www.fanimal.pl Coś na ząbki pieskowi by nie śmierdziało mu z paszczy (...) http://www.samosia.pl Wierzycie w zabobony? http://www.kowbojki.pl Co sądzicie o wprowadzeniu norm ubioru w kościele? http://www.samosia.pl W sumie wszyscy.. http://www.kowbojki.pl Wstawcie zdjęcia bądź kawalki http://www.fanimal.pl Ooooooooooo http://www.kowbojki.pl Czy moglybyscie zyc z takim spokojnym cichym chlopakiem? http://www.samosia.pl Samosia jest beznadziejna. http://www.fanimal.pl REKORDOWA SPAMERKA HEJTERKA WPISYWAŁA SIE TU JUŻ POD PONAD KILKUNASTOMA RÓŻNYMI NICKAMI http://www.fanimal.pl DLACZEGO Z TEGO SAMYGO KOMPUTERA KTOŚ CIĄGLE ZADAJE PYTANIE I SAM PÓŹNIEJ Z TEGO SAMEGO KOMPUTERA SOBIE ODPOWIADA? http://www.fanimal.pl REKORDOWA SPAMERKA HEJTERKA WPISYWAŁA SIE TU JUŻ POD PONAD KILKUNASTOMA RÓŻNYMI NICKAMI http://www.fanimal.pl Jakie są objawy u suczek w ciąży http://www.samosia.pl Jak zadowolić kobietę? http://www.fanimal.pl Czy Jack Russelly Terriery mogą nosić kaganiec? (Tak z ciekawości!!!) http://www.fanimal.pl Coś na ząbki pieskowi by nie śmierdziało mu z paszczy (...) http://www.samosia.pl Jak zadowolić kobietę? http://www.fanimal.pl Jaką rase wybrać http://www.fanimal.pl Kot-wariat http://www.kowbojki.pl Ktore kowbojki sa sympatyczne? http://www.kowbojki.pl Ktore kowbojki sa sympatyczne? http://www.kowbojki.pl U was też leje? http://www.kowbojki.pl O co chodzi z Bumblebee i Scarlet? http://www.fanimal.pl Czy Jack Russelly Terriery mogą nosić kaganiec? (Tak z ciekawości!!!) http://www.kowbojki.pl Ile potrzebujecie? http://www.samosia.pl Jak powstały wasze nicki ? Co was skłoniło do konta ? http://www.fanimal.pl Coś na ząbki pieskowi by nie śmierdziało mu z paszczy (...) http://www.kowbojki.pl Ktore kowbojki sa sympatyczne? http://www.fanimal.pl Czy Jack Russelly Terriery mogą nosić kaganiec? (Tak z ciekawości!!!) http://www.fanimal.pl Kot-wariat http://www.kowbojki.pl Czy moglybyscie zyc z takim spokojnym cichym chlopakiem? http://www.fanimal.pl Czy Jack Russelly Terriery mogą nosić kaganiec? (Tak z ciekawości!!!) http://www.kowbojki.pl U was też leje? http://www.fanimal.pl DO kasiulka345 http://www.fanimal.pl Jakie są objawy u suczek w ciąży http://www.kowbojki.pl Wstawcie zdjęcia bądź kawalki http://www.fanimal.pl Kot-wariat http://www.samosia.pl Jakaś chetna http://www.kowbojki.pl Ile potrzebujecie? http://www.fanimal.pl Najlepszy portal http://www.samosia.pl #30 Jak wyobrażacie sobie użytkowników samosi? http://www.samosia.pl Jakaś chetna http://www.kowbojki.pl Ile mieliście partnerek/ów w swoim życiu? http://www.fanimal.pl DLACZEGO Z TEGO SAMYGO KOMPUTERA KTOŚ CIĄGLE ZADAJE PYTANIE I SAM PÓŹNIEJ Z TEGO SAMEGO KOMPUTERA SOBIE ODPOWIADA? http://www.fanimal.pl DO kasiulka345 http://www.kowbojki.pl Co sądzicie o wprowadzeniu norm ubioru w kościele? http://www.fanimal.pl Ooooooooooo http://www.fanimal.pl DLACZEGO Z TEGO SAMYGO KOMPUTERA KTOŚ CIĄGLE ZADAJE PYTANIE I SAM PÓŹNIEJ Z TEGO SAMEGO KOMPUTERA SOBIE ODPOWIADA? http://www.fanimal.pl Coś na ząbki pieskowi by nie śmierdziało mu z paszczy (...) http://www.kowbojki.pl Co sądzicie o wprowadzeniu norm ubioru w kościele? http://www.samosia.pl Samosia jest beznadziejna. http://www.kowbojki.pl O co chodzi z Bumblebee i Scarlet? http://www.fanimal.pl Jaką rase wybrać http://www.fanimal.pl DO kasiulka345 http://www.kowbojki.pl Czy moglybyscie zyc z takim spokojnym cichym chlopakiem? http://www.samosia.pl Jakaś chetna http://www.kowbojki.pl Nie rozumiem czemu kobiety się boją ginekologa? http://www.fanimal.pl Jakie są objawy u suczek w ciąży http://www.kowbojki.pl Ktore kowbojki sa sympatyczne? http://www.fanimal.pl REKORDOWA SPAMERKA HEJTERKA WPISYWAŁA SIE TU JUŻ POD PONAD KILKUNASTOMA RÓŻNYMI NICKAMI http://www.kowbojki.pl Ile mieliście partnerek/ów w swoim życiu? http://www.kowbojki.pl Wstawcie zdjęcia bądź kawalki http://www.kowbojki.pl Nie rozumiem czemu kobiety się boją ginekologa? http://www.kowbojki.pl Nie rozumiem czemu kobiety się boją ginekologa? http://www.samosia.pl Jak zadowolić kobietę? http://www.kowbojki.pl Ile potrzebujecie? http://www.kowbojki.pl Wstawcie zdjęcia bądź kawalki http://www.kowbojki.pl O co chodzi z Bumblebee i Scarlet? http://www.fanimal.pl Najlepszy portal http://www.kowbojki.pl Czy byście chciały? http://www.fanimal.pl Ooooooooooo http://www.fanimal.pl Kot-wariat http://www.fanimal.pl DO kasiulka345 http://www.samosia.pl Mam pytanie, ważne ;) http://www.kowbojki.pl Co sądzicie o wprowadzeniu norm ubioru w kościele? http://www.fanimal.pl REKORDOWA SPAMERKA HEJTERKA WPISYWAŁA SIE TU JUŻ POD PONAD KILKUNASTOMA RÓŻNYMI NICKAMI http://www.fanimal.pl Jaką rase wybrać http://www.samosia.pl Wierzycie w zabobony? http://www.samosia.pl Mam pytanie, ważne ;) http://www.samosia.pl W sumie wszyscy.. http://www.kowbojki.pl Czy byście chciały? http://www.fanimal.pl Ooooooooooo http://www.samosia.pl #30 Jak wyobrażacie sobie użytkowników samosi? http://www.fanimal.pl Najlepszy portal
eliza1205
eliza1205
05.01.12, 21:16 | Gimnazjum / Biologia (wypracowanie)
Zgłoś

„ Znaczenie skorupiaków, owadów i pajęczaków w przyrodzie i w życiu człowieka"


Owady
Owady inaczej insekty to gromada stawonogów, najliczniejsza grupa zwierząt. Szacunkowa liczba gatunków owadów wynosi około 1 miliona. Są to zwierzęta wszystkich środowisk lądowych, wtórnie przystosowały się też do środowiska wodnego. Były pierwszymi zwierzętami, które posiadły umiejętność aktywnego lotu. Nauka zajmująca się owadami to entomologia.Budowa owada:
1. czułek
2. ocelli dolne
3. ocelli górne (trzecie oko)
4. oko złożone (z fasetek)
5. zwój nadgardzielowy (mózg)
6. segment początkowy
7. arteria główna
8. układ kapilar oddechowych z tchawkami
9. segment środkowy
10. segment końcowy
11. skrzydło przednie
(lub pokrywa skrzydłowa)
12. skrzydło tylne
13. jelito
14. serce
15. jajnik 16. jelito tylne
17. odcinek odbytowy
18. pochwa
19. łańcuszek nerwowy
20. cewki Malpighiego
21. poduszka
22. pazurki
23. stopa
24. goleń
25. udo
26. krętarz
27. wole
28. zwój nerwowy tułowiowy
29. biodro
30. gruczoł ślinowy
31. zwój okołogardzielowy
32. aparat gębowy


A- Głowa - przedni odcinek ciała Na głowie owada położone są oczy złożone, przyoczka, czułki, a po stronie dolnej otwór gębowy w otoczeniu trzech par różnie ukształtowanych przysadek gębowych. Znajdują się na niej liczne receptory. Zewnętrzne skleryty głowy są rozdzielone szwami.
B- Tułów - to drugi odcinek ciała, składający się z trzech mniej lub bardziej zlanych ze sobą segmentów. Składa się z przedtułowia, śródtułowia i zatułowia. Na każdym segmencie występuje para odnóży, a na śródtułowiu i zatułowiu obecna jest także para skrzydeł (owady uskrzydlone).
C- Odwłok- składa się w rozwoju embrionalnym maksymalnie z 12 segmentów, których liczba w późniejszych stadiach ulega redukcji do liczb charakterystycznych dla pewnych rzędów.
Znaczenie owadów w przyrodzie i w życiu człowieka
Owady mają olbrzymie znaczenie w przyrodzie, są wśród nich owady zarówno pożyteczne, jak i szkodniki, komensale i pasożyty.
Owady są bardzo zróżnicowaną ekologicznie grupą, zasiedlają najróżniejsze środowiska i siedliska. Ze względu na środowisko wyróżnia się kilka grup ekologicznych, np. owady wodne, owady lądowe, koprofaunę, nekrofaunę, gatunki ksylofagiczne, saprobiontyczne itd.
Owady drapieżne i pasożytnicze mogą być wykorzystane w walce biologicznej ze szkodnikami, np. biegacze, gąsieniczniki, baryłkarze czy kruszynek składający jaja do wnętrza jaj owadów roślinożernych. Są pokarmem dla innych zwierząt: pajęczaków, ryb, płazów, gadów, ssaków.
Są ogniwami wielu łańcuchów pokarmowych, przyczyniają się do zachowania równowagi biocenotycznej. Żyją w symbiozie z innymi organizmami, np. termity z drobnoustrojami rozkładającymi celulozę.
Owady zapylają wiele roślin uprawnych, np. trzmiele koniczynę, dostarczają miodu, wosku, surowca do produkcji jedwabiu.
Owady spotyka się na lądzie w wodzie, powietrzu, pod ziemią, na organizmach roślinnych i zwierzęcych, w ich odchodach i na zwłokach, w strefach zimnych, gorących i umiarkowanych. Tak niezwykłe rozprzestrzenienie się owadów w połączeniu z ich ogromną rozrodczością i tym samym liczebnością, odgrywa w życiu człowieka i jego gospodarce olbrzymią rolę pozytywną, ale i często negatywną. Owady bowiem zapylają większość roślin użytkowych, oczyszczają ziemię z martwych, butwiejących resztek organicznych, poprawiają strukturę gleby, produkują pewne surowce jak np. miód i wosk, ale i niszczą lasy i uprawy polowe oraz ogrodowe, uszkadzają i niszczą zapasy pożywienia, są roznosicielami
W Afryce obserwowano w 1936 roku przelot szarańczy wędrownej trwający trzy dni, chmarą o szerokości 5 km i grubości 15 m. Nietrudno wyobrazić sobie szkody, jakie taka inwazja żarłocznych owadów wyrządza na polach uprawnych.
Owady w zdecydowanej większości żywią się pokarmem roślinnym i jedne zjadają liście, inne igły drzew iglastych, jeszcze inne pąki, młode pędy, korę lub też owoce, a jeszcze inne, jak kołatki zjadają martwe drewno. Wiele gatunków owadów jest pasożytami odżywiającymi się kosztem swoich żywicieli okresowo lub stale, pasożytami zewnętrznymi lub wewnętrznymi.
Obecność owadów pomaga lub wręcz przeciwnie szkodzi. Jedne owady człowiek hoduje, inne tępi. Te które tępimy nazywamy szkodnikami np.
Mrówka faraonka- jest to mrówka żywiąca się wszystkim co da się zjeść. Występuje w Europie Środkowej. Gniazda zakłada w domach. Jest plagą w blokach mieszkaniowych. Najczęściej miejscem jakie wybierają na założenie gniazda są warstwy izolacyjne ogrzewania centralnego. Zniszczenie jednego gniazda powoduje , że faraonki zakładają nowe gniazda i zwiększają populację osobników.
Namiotnik jabłoniowy- jest to motyl. Należy do rodziny namiotnikowatych. Jest szkodnikiem w sadach jabłoniowych. Gąsienice wytwarzają oprzędy. Znajdują się one po spodniej stronie liści. W jednym oprzędzie znajduje się do kilkudziesięciu gąsienic. Gąsienice żerują na liściach i pąkach jabłoni
Mklik mączny- jest motylem nocnym. Dorosły osobnik nie pobiera pokarmu. Szkody wyrządzają natomiast gąsienice, które żerują w wierzchniej warstwie magazynowanego zboża. Gąsienice produkują lepki śluz, którym zlepiają ziarna zboża i tworzą grudki
Stonka ziemniaczana - należy do rodziny stonkowatych. Jest chrząszczem wielożernym. Jest szkodnikiem ziemniaków. Początki walki ze stonką w Europie były dosyć radykalne. Zarażone uprawy podpalano. Larwy stonki żywią się liśćmi ziemniaków. Zaatakowana roślina po krótkim czasie nie posiada żadnych liści. W glebie zachodzi przepoczwarczenie. W jednym roku może rozwinąć się nawet trzy pokolenia stonki. Rolnicy walczą ze stonką stosując środki chemiczne albo zbierając larwy bezpośrednio z liści. Stonka ziemniaczana jest najgroźniejszym szkodnikiem ziemniaków. Naturalnym drapieżnikiem stonki jest bażant łowny. Niestety jego populacja nie jest tak duża, aby całkowicie wyeliminować tego szkodnika.
Szeliniak sosnowiec - jest to owad z rodziny ryjkowcowatych. Występuje w Europie i Azji Wsch. samica składa jaja na korzeniach sosen i świerków. Po trzech tygodniach od złożenia jaj wylegają się larwy. Żywią się one żywą tkanką przewodzącą drzewa- łykiem. Drążą kanały pod korą. Dorosłe osobniki żywią się korą drzew: sosny, świerka, jodły, modrzewia, daglezji. Powodują znaczne szkody w młodych sadzonkach leśnych.
Pierścienica nadrzewka -jest to owad zaliczany do rodziny barczatkowatych. Jest motylem. Zamieszkuje tereny Euroazjii i Afryki. Samica składa jaja na gałązkach. Jest coś na wzór pierścienia wokół gałązki. Po roku od złożenia jaj wylegają się gąsienicę o biało- czerwonych pręgach. W czasie masowych wylęgów wyrządzają duże straty w sadach i na drzewach zjadając młode liście.
Nasionnica trześniówka- należy do rzędu muchówek. Na powierzchni skrzydeł posiada charakterystyczne ciemne paski. Larwy są białe, beznogie. Niszczy głównie zbiory wiśni i czereśni. Samice nasionnicy składają jaja w owocach, które dojrzewają. Larwy żerują w miąższu owoców. Powoduje ogromne straty w sadownictwie. Występuje pospolicie w Europie.
Plusknia jagodziak- należy do rzędu pluskwiaków różnoskrzydłych. Jest licznym przedstawicielem tych owadów w Europie Środkowej. Żywi się sokami roślin. Może być drapieżnikiem, który atakuje inne owady. Jeżeli zostanie podrażniony i poczuje zagrożenie wydziela nieprzyjemny zapach.
Osa- żyje w gniazdach. Jest wszystkożerna. Są szkodnikami. Atakują inne owady i wyrządzają szkody w sadownictwie. Roznoszą również choroby zakaźne.
Szerszeń jest to owad tworzący społeczność. Królowa karmi larwy innymi owadami, głównie pszczołami. Pozostałe szerszenie żywią się głównie sokiem pochodzącym z drzew oraz owoców. W ten sposób wyrządzają straty w zbiorach. Szerszenie wytwarzają jad, który jest groźny dla człowieka. Kolejne ukąszenie szerszenia może doprowadzić do śmierci.
Komar- zamieszkuje głównie kraje tropikalne, gdzie przenosi różnego rodzaju choroby. W Polsce można spotkać komara widliszka, który przenosi malarię. Samica komara jest większa od samca. Ma kłująco- ssący aparat gębowy, którym wkłuwa się w skórę i spija krew,. Ukąszenia komarów są swędzące i powodują obrzęki.
Mucha domowa- jest bardzo popularnym owadem w naszym kraju. Odżywia się krwią zwierząt. Jaja składa na różnych nawozach organicznych i w szczątkach rozkładających się organizmów. Przenosi wiele chorób i zarazków.

Owady które człowiekhoduje tak zwane owady pożyteczne to np.
Biedronka siedmiokropka - żywi się mszycami. W stadium larwalnym zjada ponad 600 mszyc. Jest to okres 20 do 30 dni. Dorosły osobnik dziennie zjada 30- 60 mszyc. Jest to owad bardzo pożyteczny. Występuje od czerwca do sierpnia. W skład ich diety wchodzą również inne owady- szkodniki, np. stonka ziemniaczana. Na skrzydłach biedronka ta posiada wyraźne czarne kropki.
Biedronka bledniczka - żywi się mszycami, jajami szkodników, larwami rośliniarek, osnui i gąsienicami niektórych motyli. Zaliczana jest do owadów pożytecznych. Biedronka bledniaczka różni się tym od biedronki siedmiokropki, że nie posiada wyraźnych, czarnych kropek, ale nieregularne białe plamy. Spotkać ją można w borach sosnowych głównie na zachodzie kraju.
Biedronka oczatka - żyje w lesie, głównie w borach sosnowych. Jest pożytecznym owadem ponieważ żywi się larwami rośliniarek i gąsienicami motyli.
Larwy oczatka składa na liściach lub igłach.
Pszczoła miodna są to owady bardzo pożyteczne. Żyją w społeczności, która składa się z królowej, robotnic i trutni. Zbierając nektar zapylają rośliny. Produkują miód, który posiada duże walory smakowe i lecznicze. Oprócz miodu pszczoły produkują kit pszczeli (propolis). Ma on zastosowanie w lecznictwie. Ma działanie odczulające i przeciwbólowe. Pyłek pszczeli korzystnie wpływa na trawienie. Mleczko, którym karmione są larwy, spożywane przez człowieka pobudza apetyt, usuwa zmęczenie. Produkowany przez pszczoły wosk wykorzystuje się do wyrobu świec. Pszczoła jest ogromnie pożytecznym owadem.
Mrówka rudnica - jest owadem leśnym. Żywi się larwami owadów, które są szkodnikami, spadzią(jest to wydzielina mszyc) oraz owocami. To mrówki hamują masowy rozwój szkodników. Mrówki z jednego mrowiska w ciągu jednego dnia są w stanie zjeść około 100 tysięcy owadów.
Jedwabnik morwowy- jest to gatunek motyla nocnego. Gąsienice przed przepoczwarzeniem budują kokony. Są one utworzone z pojedynczej, długiej nici. Jej długość może dochodzić do 1500 m. Z nici tych produkowany jest jedwab, tkanina bardzo pożądana głównie przez panie.
Trzmiel- jest to owad bardzo pożyteczny ze względu na to, że posiada długie narządy gębowe. Dzięki temu może zapylać kwiaty, do których pyłku nie mają dostępu pszczoły. Do roślin tych należą motylkowate, np. koniczyna. Trzmiele tworzą kolonie. W Polsce jest 30 gatunków trzmieli. Wszystkie objęte są całkowitą ochroną. Na najbardziej znanych należą: trzmiel ziemny, trzmiel łąkowy i trzmiel kamiennik.

Skorupiaki
Skorupiaki żyją głównie w morzach o pełnym zasoleniu. Często występują masowo i odgrywają ważną rolę w biocenozach wodnych i gospodarce człowieka. Są pokarmem dla ryb, pingwinów, fok i wielorybów (kryle) oraz człowieka. Spełniają ważne funkcje sanitarne (formy przydenne). Należą do nich: raki, kraby, homary, langusty, stonogi, rozwielitki, oczliki, osiadłe pąkle. W większości przechodzą rozwój złożony.
Budowa skorupiaków:


Znaczenie skorupiaków w przyrodzie i w życiu ludzkim

-służa jako pokarm dla ludzi i zwierzat
-wskaznik czystosci wody
-czyszczą dno oceanu

Pajęczaki
Pajęczaki to gromada stawonogów obejmująca przeszło 61 tys. gatunków sklasyfikowanych w 11 rzędach. Istnieją dowody potwierdzające fakt, że pajęczaki istniały już 400 mln lat temu i były pionierami życia na lądzie.Pajęczaki zwykle są drapieżne. Nieliczne są pasożytami roślin, zwierząt i człowieka. Większość drapieżców posiada gruczoły jadowe. Pokarm pobierają przeważnie w postaci płynnej. Mogą trawić pokarm poza obrębem swojego ciała.
Budowa pajęczaków:

Znaczenie pajęczaków w przyrodzie
Pajęczaki drapieżne i pasożytnicze regulują liczebność innych populacji i wpływają na równowagę biocenotyczną.
Roztocza pasożytnicze przenoszą drobnoustroje chorobotwórcze, np. kleszcze – wirusowe zapalenie opon mózgowych, bakterie tularemii i boreliozy. Świerzbowce, drążąc korytarze w naskórku człowieka, powodują dokuczliwe swędzenie.
pająki są głównymi wrogami wielu szkodliwych gatunków owadów, np. zaleszczotek pospolity żywi się larwami moli, roztoczami, itp.
ze względu na występowanie w dużych ilościach (np. na 1 m² pola koniczyny może występować od 160 do 250 pajęczaków) mają ogromne znaczenie zwłaszcza w ekosystemach zmienionych przez gospodarkę ludzką;
są regulatorami liczebności zwierząt (skorpiony, jadowite pająki);
powodują niszczenie drzew, krzewów i innych upraw (wiele gatunków roztoczy ssie soki roślinne);
atakują zgromadzone zapasy żywności i inne materiały (np. roztocz serowy, rozkruszek mączny);
wywołują choroby:
świerzbowiec ludzki - świerzb;
są wektorami chorób zakaźnych, np. boreliozy (wywoływanej przez krętka Borrelia burgdorferi) przenoszonej przez kleszcze;
ich odchody są alergenami kurzu domowego (np. Dermatophagoides pteronyssimus).


Czy stawonogi mają pozytywne znaczenie w przyrodzie czy negatywne?
Nie można stwierdzić czy owady, skorupiaki i pajeczaki są stanowczo naszymi wrogami lub przyjaciółmi. Nasze nastawiemie do stawonogów jest różne. Pozyteczność stwonogów zalezy od pełnionej przez nich funkcji w przyrodzie. Jedne lubimy bardziej lub mniej, inne jemy ze względu na walory smakowe, dlatego każde zwierze z tych trzech grup jest inne i nie powtarzalne.


Edytor zaawansowany Zamknij
Podgląd:
Nazwa Kod Rezultat
Odstęp \ a następnie spacja
Nowa linia \\
Potęga x^{2}
Ułamek \frac{x}{y}
Pierwiastek \sqrt{x}
Pierwiastek n-tego stopnia \sqrt[n]{x}
Iloczyn wektorowy \times
Iloczyn skalarny \cdot
Układ 2 równań \left \{ {{y=2} \atop {x=2}} \right
Układ n równań (każde w nowej linii) \begin{cases} ax+b=0\\cx+d=0\\ex+f=0 \end{cases}
Indeks dolny x_{123}
Indeks górny x^{123}
Znaki specjalne \backslash \ \% \ \# \ \$ \ \& \ \^ \ \~
Kwantyfikator "istnieje" \exists
Kwantyfikator "dla każdego" \forall
Suma zbiorów \cup
Iloczyn zbiorów \cap
Mniejsze lub równe \leq
Większe lub równe \geq
Nierówność \neq
Około \approx
Najczęściej używane symbole:
Pi \pi
Nieskończoność \infty
Alfa \alpha
Beta \beta
Gamma \gamma
Wyrażenia zaawansowane:
Całka nieoznaczona \int{x}\, dx
Całka oznaczona \int\limits^a_b {x} \, dx
Limes \lim_{n \to \infty} a_n
Suma szeregu \sum_{n=1}^{\infty}\frac{1}{n}
Macierz \left[\begin{array}{ccc}1&2&3\\4&5&6\\7&8&9\end{array}\right]