http://www.samosia.pl Co mi zrobisz jak mnie złapiesz? xD http://www.kowbojki.pl Czy naprawdę kościół przyjął w pokorze że się myliła prawdę głosili naukowcy, i przyznał że ewolucja to prawda? oto co o tym sądzi profesor ksiądz, uważa że ludzie żyli razem z dinozaurami. http://www.samosia.pl Dobry wieczór wszystkim pięknym paniom :) http://www.kowbojki.pl Jaki był dla Was ten rok,który się niebawem kończy? http://www.kowbojki.pl Chodzić na randki z facetami którzy mi się nie podobają ? http://www.kowbojki.pl Chodzić na randki z facetami którzy mi się nie podobają ? http://www.kowbojki.pl Wierzycie w miłość? http://www.kowbojki.pl Zostawcie Mosieżnego http://www.samosia.pl Szukam milej dziewczyny http://www.kowbojki.pl Czy mogłabym zmienić imię ? http://www.kowbojki.pl Wasze trzy reakcje na podane rzeczy - proszę, jeśli to czytasz, to napisz swoją opinię... http://www.samosia.pl Mam ochote http://www.kowbojki.pl Zostawcie Mosieżnego http://www.samosia.pl Na targu zobaczylem pewnego faceta, a potem ten facet http://www.kowbojki.pl :( mam doła http://www.kowbojki.pl :( mam doła http://www.samosia.pl Dlaczego ludzie mnie nie wielbią? http://www.kowbojki.pl Wasze trzy reakcje na podane rzeczy - proszę, jeśli to czytasz, to napisz swoją opinię... http://www.kowbojki.pl Koniec gry, w moheracji siedzi troool, omija censurke na poziomie wykraczającym poza możliwości usera :) żadnych znaczków czysty jasny bluzg w moim ostatnim temacie http://www.kowbojki.pl Czy mogłabym zmienić imię ? http://www.kowbojki.pl Wierzycie w miłość? http://www.samosia.pl Ej samosie? http://www.samosia.pl Złożyć mu życzenia na Święta? http://www.samosia.pl A dzisiaj jadłem na kolacje http://www.kowbojki.pl Czy naprawdę kościół przyjął w pokorze że się myliła prawdę głosili naukowcy, i przyznał że ewolucja to prawda? oto co o tym sądzi profesor ksiądz, uważa że ludzie żyli razem z dinozaurami. http://www.samosia.pl Wbije do każdego z samosi po kolei na wigilie nie wiem jak to zrobie XD http://www.kowbojki.pl Jaki był dla Was ten rok,który się niebawem kończy? http://www.kowbojki.pl Koniec gry, w moheracji siedzi troool, omija censurke na poziomie wykraczającym poza możliwości usera :) żadnych znaczków czysty jasny bluzg w moim ostatnim temacie http://www.kowbojki.pl Dlaczego kop w jaja tak boli ? http://www.kowbojki.pl Dlaczego kop w jaja tak boli ? http://www.kowbojki.pl Wasze trzy reakcje na podane rzeczy - proszę, jeśli to czytasz, to napisz swoją opinię... http://www.kowbojki.pl Zostawcie Mosieżnego
wojak
wojak
10.10.11, 09:58 | Szkoła podstawowa / Język polski (wypracowanie)
Zgłoś

"Wspomnienia niebieskiego mundurka" (W. Gomulicki) - Streszczenie

I. Dzwonek szkolny

O siódmej rano ostry dźwięk dzwonka budzi ze snu zaspane miasteczko. Wstają rzemieślnicy, słudzy i rozespani uczniowie, którzy w pośpiechu pakują drugie śniadanie i zbierają się do wyjścia. Uczniowie udają się do szkoły. Dzień nauki zaczynają wspólną modlitwą. Potem rozpoczynają się lekcje, nauczyciele odczytują listę obecności. Dzwonek rozbrzmiewa nad miastem od kilkuset lat, może budził niegdyś samego Mateusza Sarbiewskiego, Piotra Skargę i Jakuba Wujka? Ostry, wesoły dźwięk towarzyszy mieszkańcom miasta przez całe życie, wyznacza uczniom czas nauki i zabawy, a starszym mieszkańcom miasta przypomina szkolne czasy.
II. „Knot”

Pierwszoklasista, Piotruś Mieszkowski, spóźnia się w pierwszy dzień do szkoły. Zagubionego pierwszaka z rozmachem wpycha do właściwej klasy starszy kolega- Karol Kozłowski. Chłopcu wysypują się na podłogę książki i prowiant. Starszy kolega pomaga mu. Później udziela cennych wskazówek, które pomogą Piotrusiowi właściwie zachowywać się na lekcji i przetrwać pierwsze chwile w szkole.

Pierwszoklasiści nie zawsze potrafią się odpowiednio zachować - siadają tyłem do nauczyciela, przeciągają się i na cały głos ziewają, a nawet zasypiają. Nie są przyzwyczajeni do siedzenia w ławkach, nie potrafią się skupić.

Piotruś zapoznaje się z Karolem. Chwilę później w klasie pojawia się inspektor, który wygłasza przemowę o uczniowskich obowiązkach. Potem rozpoczynają się lekcje, ale nie przypominają one zwykłych zajęć. Co chwila ktoś je przerywa. O dziesiątej zjawia się inspektor i każe „knotom” (tak określali starsi koledzy pierwszoklasistów) iść do domu. Piotruś zaprasza Kozłowskiego do siebie na stancję, na orzechy, potem pyta kolegi, co za to dostanie. Kozioł proponuje piłkę, ale Piotruś wybrzydza, nie chce „włosianki”. Kozioł jest zły na kolegę. Piotruś odchodzi, ale już za chwilę idzie dalej za Kozłem. Proponuje mu miód i niczego za to nie chce. Chłopcy obiecują sobie przyjaźń.
III. „Zabacuł”

Księżopolczyk to uczeń, który poszedł do szkoły nieco później niż jego rówieśnicy. Musiał pomagać ojcu w pracy na wsi. Pewnego dnia profesor niemieckiego - Effenberger zauważył Księżopolczyka, który zupełnie nie uważał na lekcji. Kilkakrotnie zwrócił się do niego, ale ten nie reagował. Profesor spytał go, jak się nazywa. Uczeń odpowiedział „zabacułem”, co miało oznaczać „zapomniałem”. I w ten sposób utarło się przezwisko Księżopolczyka. Jeszcze pod koniec roku chłopiec musiał przerwać naukę z powodu choroby. Chorował całą wiosnę i pół lata. Przed śmiercią prosił jednak o czytanie mu listy uczniów - kolegów ze szkoły. Chłopiec żałował, że nie zdążył się z nimi zaprzyjaźnić.

Pojawia się również opowieść o innym uczniu- Mosakowskim. Był to chłopiec starszy od innych pierwszoklasistów, wyrośnięty, silny, miał głos dorosłego mężczyzny, na jego twarzy zaczął pojawiać się zarost. Mimo ciągłej nauki i starań Mosakowski nie otrzymał jednak promocji do drugiej klasy. Po wakacjach znów zabrał się do nauki w klasie pierwszej, ale już z mniejszym zapałem. Po Bożym Narodzeniu nie wrócił już do szkoły. Ciekawym uczniom nauczyciel powiedział, że ojciec ożenił Mosakowskiego. Od tej pory historia Mosakowskiego stała się powtarzaną przez nauczyciela francuskiego - profesora Luceńskiego - przestrogą dla innych uczniów, którzy nie chcieli się uczyć.
IV. Prymus-lizus

Prymus pełnił w życiu klasy bardzo ważną rolę. Był pośrednikiem między uczniami, a nauczycielami. Początkowo w klasie prymusem był Sprężycki, ale po pewnym czasie stanowisko odebrał mu Ślimacki. Sprężycki był przez kolegów bardzo lubiany i szanowany. Na miano prymusa zasłużył uczciwie - świetnymi wynikami w nauce, uprzejmością, grzecznością. Ślimacki, który sam chciał być prymusem, robił wszystko, żeby oczernić go w oczach nauczycieli. Docierały do nich informacje o niewłaściwym zachowaniu prymusa (fikanie kozłów, chodzenie na rękach). Pewnego dnia, gdy na przerwie Sprężycki tańczył „polkę-ułankę” Ślimacki wprowadził do sali inspektora. Miejsce Sprężyckiego jako prymusa zajął Ślimacki. Ślimacki nie był lubiany przez kolegów, bo funkcję prymusa zawdzięczał donosicielstwu, a nie uczciwej pracy. Nikt nie chciał przy nim rozmawiać, wszyscy bali się jego donosów. Ślimacki stale donosił inspektorowi i innym nauczycielom na kolegów, między innymi na Kozła i Mieszka. Uczniowie śpiewali nawet specjalną piosenkę skierowaną do Ślimackiego, w której krytykowali jego zachowanie. Po zakończeniu roku szkolnego koledzy postanowili ukarać donosiciela. Dopadli go, gdy wracał z nagrodą do domu. Został mocno obity rózgami znad rzeki. Po wakacjach już nie powrócił. Przekonał ojca, żeby przeniósł go do gimnazjum gubernialnego.
V. O chłopcu, co sypiał w trumnie

Wojtek Krystek był synem stolarza, nie miał zdolności do nauki, ale był zawzięty. Kolegów interesowało to, że wie jak robi się szafę, krzesło i inne sprzęty domowe, imponowała im rzemieślnicza wiedza Wojtka. Chłopiec marzył jednak o zostaniu aptekarzem. Koledzy bardzo chcieli go odwiedzić, ale chłopiec tłumaczył, że tata nie lubi, jak mu się przeszkadza w pracy. Kiedy przez kilka dni Krystka nie było w szkole, koledzy poszli go odwiedzić. Weszli do środka domu, połączonego ze stolarskim warsztatem. Pierwszy szedł Sprężycki. Po chwili wybiegł z mieszkania kolegi, a za nim podążyli pozostali. Okazało się, że chłopiec zobaczył Wojtka poruszającego się w trumnie. Chłopcy postanowili wrócić do domu stolarza i sprawdzić, co się stało z ich kolegą. Wojtek zaczął witać się z kolegami, jednocześnie gramoląc się z trumny. Chłopcy uciekli przerażeni. Dopiero w szkole Wojtek wyjaśnił im, że śpi w trumnie, ponieważ w domu jest bardzo mało miejsca i nie mieści się łóżko. Dlatego też śpi w dużej trumnie, którą jakiś czas temu zrobił jego ojciec.
VI. Artyści klasowi

W klasie było wielu uzdolnionych uczniów. Pierwszym z nich był Welinowicz. Chłopiec pięknie kaligrafował. Koledzy prosili go o podpisywanie zeszytów. Kiedyś Sprężycki, najserdeczniejszy przyjaciel Welinowicza, powiedział, że geniusze pisali jak kura pazurem. To tak rozwścieczyło Welinowicza, że nie dokończył napisu dla przyjaciela. Innym artystą klasowym był Konopko. Chłopiec pięknie rysował. Potrafił naszkicować myśliwego, psa i zająca. Spierał się z Welinowiczem o wyższość swoich talentów. Kolejnym szkolnym „artystą” był Hefajstos. Specjalizował się w ostrzeniu piór do pisania. W odróżnieniu od Welinowicza i Sprężyckiego, Hefajstos pobierał opłaty od zatemperowanego pióra - jedną bułkę. Jeszcze inny chłopiec - Olszewski - robił piłki do grania. Sprzedawał również tzw. gumę strzelającą. Była to plastyczna masa z mocno przeżutego kawałka gumy, ulubiona rozrywka „knotów”. Zabawa polegała na rozpłaszczeniu kulki i zlepienia jej tak, by w środku znajdowało się powietrze. Po naciśnięciu kulka pękała z lekkim trzaskiem.
VII. Nauczyciel starej daty

Skowroński był nauczycielem języka polskiego. Uwielbiał klasyków literatury polskiej - Krasickiego, Naruszewicza, Kniaźnina, Karpińskiego, Osińskiego i Dmochowskiego. Nadał im nawet specjalne przydomki, takie jak: książę poetów, poeta - dziejopis, poeta-serca, śpiewak Justyny, polski Boileau. Uczniowie musieli je wszystkie doskonale znać. Podczas lekcji języka polskiego chłopcy deklamowali poezję, panował podniosły nastrój. Chłopcy byli nasiąknięci poezją XVIII wieku. Pewnego dnia odkryli coś nowego. Dembowski wraz ze Sprężyckim czytali w pustelni tom poezji romantycznej, zawierający Dziady i Konrada Wallenroda. Obaj byli oszołomieni nieznaną literaturą, a sam Dembowski zaczął mówić o wyższości Mickiewicza nad wszystkimi poznanymi dotychczas poetami. Jednak kolega przekonał go, że wszyscy poeci są równie ważni, ich poezje nie są lepsze i gorsze, ale po prostu inne, w inny sposób piękne. Podczas rozmowy usłyszeli bijące w mieście dzwony, które nigdy o tej porze nie dzwonią. Okazało się, że to umarł Skowroński.
VIII. Dawid i Goliat

Pewnego dnia, jeden z największych uczniów - Kucharzewski przyniósł do szkoły w swojej teczce niewielkiego, chudziutkiego Wrońskiego. Profesor Luceński nazwał ich Dawidem i Goliatem, przypominając klasie o pokonaniu biblijnego olbrzyma przez niepozornego Dawida. Na lekcji klasowy „Dawid” również okazał się lepszy od „Goliata” Kucharzewskiego, gdy Nauczyciel wezwał obu uczniów do odpowiedzi. Kucharzewski nie potrafił przetłumaczyć zdania zadanego przez nauczyciela. Natomiast Wroński dokonał tego bez większego wysiłku. Podobna sytuacja powtórzyła się na lekcji religii, kiedy to ksiądz pytał o Mojżesza. Ksiądz powiedział więc Wrońskiemu, że, skoro już pozbawił „Goliata” głowy, to teraz musi mu pomóc tę głowę odzyskać. Kucharzewski, który miał duże kłopoty z nauką, chciał za wszelką cenę złożyć egzamin i otrzymać promocję do następnej klasy. Widząc ciężką, ale bezowocną pracę kolegi Wroński postanowił mu pomóc. Nauczył kolegę wierszyka, dzięki któremu Kucharzewski zapamiętał trudne łacińskie wyjątki, pomagał mu również przy arytmetyce. Od tego czasu chłopcy byli niemal nierozłączni. Kucharzewski, który do tej pory otrzymywał jedynie słabe trójki skończył rok z listem pochwalnym. Wywołało to wielką radość u jego matki, a także jej wielką wdzięczność dla Wrońskiego.
IX. Stancje

Większość uczniów uczęszczających do szkoły w Pułtusku pochodziła ze wsi. Byli to synowie obywateli ziemskich, dzierżawców, oficjalistów i zagrodowej szlachty. Tylko włościanie (chłopi) nie posyłali swoich dzieci do szkół, jednak i to miało się wkrótce zmienić. Uczniowie podczas pobytu w mieście mieszkali na stancjach. Znajdowały się one pod ścisłą kontrolą. Uczniowie posiadali własne skrzynie, w których trzymali specjały przywiezione z domów. Zapasy uzupełniali po wakacjach, Bożym Narodzeniu oraz Wielkanocy. Jedną ze stancji prowadziła pani Pórzycka. Była to kobieta niezwykle dla chłopców wyrozumiała, przymykająca oczy na ich psoty, usprawiedliwiająca ich przed wizytującym stancje inspektorem. Każda stancja miała swoją księgę wizyt, w której zapisywano wszelkie uchybienia, zarówno ze strony uczniów, jak i ze strony odpowiedzialnych za nich właścicieli stancji, którzy po powtarzających się naganach mogli stracić prawo do przyjmowania uczniów. Jednym z najbardziej ganionych „przestępstw”, powszechnych wśród starszych uczniów, było picie likieru i palenie papierosów. Robili to jednak tylko dlatego, że picie i palenie było zabronione- w rzeczywistości ani jedno, ani drugie nie sprawiało im żadnej przyjemności. Wystawiali na czaty któregoś z młodszych uczniów, który miał ostrzec „przestępców” przed zbliżającym się nauczycielem. Jednym z nauczycieli, któremu udało się przyłapać uczniów na gorącym uczynku był profesor Salamonowicz. Po złapaniu chłopców poprosił o przyniesienie księgi wizyt, aby wpisać naganę. Chłopcy upierali się, że oskarżenia są niesłuszne. Do akcji wkroczyła sama pani Pórzycka, która broniła chłopców i próbowała przekupić nadzorcę poczęstunkiem. Gdy konflikt wydawał się już zażegnany, pan Salamonowicz wstał i niby przypadkiem schował do kieszeni kieliszek znaleziony w trawie. Wpisał także uwagę o nagannym zachowaniu uczniów do księgi. Istniały również inne stancje. Jedna z nich, prowadzona przez wyjątkowo pobożnych i bogobojnych ludzi, odznaczała się tym, że większość mieszkających w niej uczniów, po skończeniu szkoły decydowało się na wstąpienie do seminarium.
X. Kąpiele i katastrofy

W Pułtusku jedną z atrakcji są rzeki - Narew i jej dwie odnogi. Uczniowie chętnie korzystali z dobrodziejstw rzeki. Szczególnie upodobali sobie miejsce koło młyna oraz na Kępie Wierzbinowej. Najlepszym pływakiem był potężny Kucharzewski. Wykonywał on szczególnie niebezpieczne „salto śmierci”. Obok Kucharzewskiego, który był prawdziwym mistrzem, byli także inni, którzy specjalizowali się m.in. w pływaniu w pozycji stojącej, tzn. tak, aby nie zmoczyła im głowy ani jedna kropelka wody, pływaniu na wznak z papierosem, w trzykrotnym przepłynięciu rzeki w najszerszym miejscu. Był również i taki chłopiec, który potrafił wrzucić do wody kamień, dać nurka i wyciągnąć go z wody. Byli także uczniowie, którzy nie potrafili pływać. Należał do nich Piotruś Mieszkowski. Jego przyjaciel- Kozioł- postanowił sam nauczyć go pływać. Podczas jednej z takich lekcji w pobliżu mostu benedyktyńskiego Kozłowski stał na moście, a Piotruś pływał z utrzymującymi go na powierzchni pęcherzami pod pachą. Kozioł instruował chłopca. W pewnej chwili Piotruś poczuł brak gruntu pod stopami i zniknął pod wodą. Kozłowski wskoczył do wody w ubraniu. Gdy Piotruś wypłynął, Kozłowskiego złapał skurcz, ale zanim poszedł na dno zdołał krzyknąć: „ratujcie! ratujcie!”. Pomocy udzielił im Kucharzewski. Najpierw wyniósł z wody Piotrusia, a potem Kozłowskiego. Następnego dnia do klasy wszedł inspektor, żeby oficjalnie pochwalić bohatera. Dla Kucharzewskiego uratowanie kolegów było czymś naturalnym, czuł się zawstydzony słowami inspektora. Nie chciał nawet, aby przyznano mu medal za zasługi. Dopiero, gdy usłyszał, że to ucieszy jego matkę, zgodził się. Gdy mama Piotrusia chciała mu podziękować - ukryl się tak, że nie można go było znaleźć. Podziękowała także Kozłowi, ale ten powiedział, że nie ma o czym mówić, a Piotrusiowi przypomniał, że przy miodzie z orzechami ślubował mu przyjaźń.

Inny wypadek wydarzył się zimą. Czterej uczniowie ślizgali się po zamarzniętej Narwi. Dwóch z nich, bracia Lutek i Władek, wpadli do rzeki, pod lód. Dwaj pozostali szybko zawiadomili rodziców chłopców. Było już ciemno, gdy rozpoczęto akcje ratunkową. W końcu udało się wydobyć chłopców spod lodu. Podczas reanimacji Lucek - starszy brat otworzył oczy i spytał o Władka. Władka nie udało się jednak uratować. Rodzice ukrywali przed synem śmierć brata przez cały czas jego powracania do zdrowia. Pewnego dnia Lucek powiedział im jednak, że wie, co stało się z bratem, bo ten przyszedł do niego we śnie i oświadczył, żeby się o niego nie martwić, bo jest mu teraz dobrze.
XI. Dzień chrabąszczowy

Chłopcy mieli nauczyć się na lekcję geografii nazw wszystkich stanów Ameryki Północnej i ich stolic. Sprężycki nie mógł sobie z tym zadaniem poradzić. Nagle w pokoju pojawił się latający chrabąszcz. Chłopiec wpadł na pewien pomysł i podzielił się nim szybko z kolegami. Następnego dnia chłopcy przynieśli do szkoły chrabąszcze. Na lekcji łaciny profesor Izdebski wywołał do odpowiedzi Smolińskiego. Odpowiedź nie szła uczniowi najlepiej. Z pomocą pospieszył mu Sprężycki, który poinformował profesora, że chodzi po nim chrabąszcz. Sprężycki, pod pozorem zdjęcia jednego chrabąszcza, przyczepił nauczycielowi kolejne dziesięć. Powstało straszne zamieszanie i dalsza część lekcji się nie odbyła. Następna była geografia. Profesor Żebrowski wywołał do odpowiedzi Sprężyckiego. Ten ociągał się, odpowiadał bardzo wolno. Gdy powiedział już wszystko, co wiedział, zwrócił uwagę profesora na chrabąszcza. Ten jednak nie przejął się tym i poprosił o dokończenie wypowiedzi. Uczniowie zaczęli więc wypuszczać kolejne owady do momentu, gdy zdenerwowany nauczyciel przerwał lekcję i wyszedł z klasy. Za chwilę pojawił się groźny inspektor. Chłopcy powiedzieli mu, że chrabąszcze sprowadzili pewnie uczniowie z pierwszej lub czwartej klasy. Po dzwonku miała się odbyć lekcja z profesorem Effenbergerem. I znów pojawiła się cała chmara chrabąszczy i zapanował uniemożliwiający przeprowadzenie lekcji harmider. Czwarta lekcja- kaligrafia, również nie mogła się odbyć, bo podczas wyganiania chrabąszczy z klasy wylał się z kałamarza cały atrament, a potem umorusane (przez samych uczniów) w atramencie chrabąszcze zaczęły brudzić uczniowskie zeszyty... Była to ostatnia lekcja. Obyło się bez złych ocen, a dodatkowo nic nie zostało zadane na następny dzień.
XII. Poeta

Następcą Skowrońskiego został profesor Chabrowski. Miał on bardzo dobry wpływ na uczniów. Na jego lekcjach zapominali o figlach. Nauczyciel miał zupełnie inne podejście do literatury. Kochał poezję romantyczną, o Krasickim, Karpińskim czy Trembeckim ledwie wspominał. Brał również zastępstwa za innych nauczycieli, aby móc z uczniami czytać polską literaturę. Sam przynosił na lekcje książki. Pewnego dnia zalecił uczniom czytać na głos po fragmencie Pana Tadeusza, a sam wymknął się na spotkanie z poetą (chodziło o przyjazd do miasta Władysława Syrokomli). Uczniowie w skupieniu czytali dzieło Mickiewicza. Jeden z nich, Sprężycki, wyszedł z klasy. Chciał za wszelką cenę zobaczyć poetę. Stał na skraju miasta i czekał na jego wyjazd. Wreszcie pojawiła się bryczka pocztowa, a w niej poeta. Uczeń był zachwycony jego wyglądem. Przejeżdżający poeta również zauważył chłopca i uśmiechnął się do niego. Wywołało to w uwielbiającym poezję, wrażliwym chłopcu wielkie wzruszenie.
XIII. Chora noga

Sprężycki zwichnął zimą nogę w kostce. Ponieważ źle mu ją leczono, istniało zagrożenie, że stopę będzie trzeba odciąć. Udało się tego uniknąć, ale chory już trzeci miesiąc leżał z jątrzącą się raną w nodze. Przykuty do łóżka chłopiec oczekiwał nadejścia wiosny, wypytywał rodziców i kolegów czy już pojawiły się jaskółki. Odwiedzał go m.in. Dembowski, który pewnego dnia przyniósł koledze wiosenny, pachnący bez. Dembowski opowiadał koledze o tym, co się dzieje w szkole. Okazało się, że Chaber - nauczyciel języka polskiego - bardzo często dopytuje się o Sprężyckiego i zamierza go odwiedzić. Chory cierpiał nie tylko z powodu rany, ale także dlatego, że z nakazu lekarza pozasłaniano w jego pokoju wszystkie okna i do stęsknionego za wiosną chłopca nie docierał ani wiosenny powiew, ani słoneczne, ciepłe promienie. Nie wolno mu było także czytać. Dembowski, za namową przyjaciela, poodsłaniał jednak okna, otworzył je na oścież i zaczął czytać na głos książkę. Chłopcy rozmawiali także o swoim sekrecie. Niczym bohaterowie awanturniczej powieści, zakopali w ogrodzie zamkowym, pod dużym kamieniem prawdziwą truciznę. Sami ją przyrządzili z soku z pokrzywy, rozgniecionych pająków i stawonogów, potłuczonego szkła i rtęci z termometru. Kryjówka była znana tylko im.

Czas mijał, a Sprężycki ciągle czuł się źle. Ból w noce był tak wielki, że chłopiec nie mógł w nocy spać. Pojawiła się groźba utraty stopy. Dembowski- wierny przyjaciel - przesiadywał u kolegi prawie do północy, czytając mu ulubione książki i wychodząc dopiero po zaśnięciu chorego. W końcu ojciec Witka pojechał do Warszawy po nowego lekarza-homeopatę. Miał on zupełnie inne podejście do chorego. Kazał otwierać okno w pokoju chłopca na całą szerokość, na rany stosował tylko płótno z tłuszczem, a jako lekarstwo wodę. Chłopcu wrócił sen, apetyt i humor, zaczął powoli odzyskiwać zdrowie i siły. Zmieniono również dietę chłopca, na smaczną i pożywną. Dembowski powiedział wracającemu do zdrowia koledze, że gdy istniała groźba odcięcia Witkowi chorej nogi, obiecał sobie, na znak solidarności z przyjacielem, że pójdzie na wojnę i zostanie ranny, aby jemu także odcięto nogę.
XIV. Szkoła i klasztor

Szkoła i klasztor znajdowały się w jednym budynku. Połowa należała do klasztoru, a druga do szkoły. Z kuchni zakonnej dochodziły nie lada zapachy, ponieważ pracował tam kucharz francuski, który służył u jednego generała w czasie kampanii 1812 roku. Obiecujące kuchenne aromaty w niejednym uczniu obudziły nawet myśl o wstąpieniu do zakonu... Szczególne zainteresowanie uczniów budziła pompa klasztorna. Czasem opowiadali sobie o niej niesamowite historie. Na żarty starszych kolegów narażone były zwłaszcza „knoty”. Opowiadali im o tym, że woda płynie spod kościoła, a tam od kilkuset lat chowają zmarłych zakonników. Czasem przekonywali, że widzieli w wodzie kawałek palca z sygnetem. Wielkie poruszenie wywołała opowieść, że gdy spojrzy się do środka pompy, można zobaczyć prawdziwe ludzkie oko. Faktycznie, kilku uczniów, spoglądających w ujście wody potwierdziło makabryczną opowieść. Sytuacja szybko się jednak wyjaśniła - kto zaglądał do pompy widział po prostu odbicie własnego oka. Uczniowie lubili także wchodzić do ogrodu klasztornego, choć było to zabronione. Aby dostać się do środka, na pytanie „kto tam?” należało odpowiedzieć: „do ogrodnika po frukta”. Sprężyckiemu kilka razy udało się wejść do ogrodu. Pewnego dnia został dostrzeżony przez przeora. Ten spytał o Jaśka - ogrodnika. Chłopiec odpowiedział, że ogrodnik jest chory, a on jest jego bratem. Okazało się, że Jasiek nie ma brata, a siostrę. Chłopiec wymruczał coś niezrozumiałego. Gdy tylko przeor oddalił się, chłopiec uciekł. Bolało go, że skłamał. Poszedł do spowiedzi. Potem walczył z kolejną pokusą. Chciał odwiedzić pustelnię księdza Siennickiego. O księdzu krążyły różne plotki - że unika towarzystwa ludzi nawet współbraci zakonnych. Chłopiec wszedł do pustelni i zobaczył pustelnika, który podlewał dzikie kwiaty i karmił dzikie ptactwo. Wtedy wychylił się ze swojej kryjówki i spłoszył karmione przez pustelnika dzikie ptactwo. Pustelnik wyciągnął go z kryjówki. Odbył z nim rozmowę i uświadomił chłopcu, że źle zrobił wchodząc tam, gdzie nikt go nie prosił, nie przejmując się tym, że narusza upragniony spokój i ciszę mieszkańcowi pustelni. Chłopiec, zdziwiony widokiem dzikich ptaków, które niczym domowe ptactwo przylatuje do zakonnika, dostał także obrazek ze świętym Franciszkiem - bratem wszystkich zwierząt - na pamiątkę rozmowy. O rozmowie tej chłopiec nie powiedział nikomu.
XV. Kuracja mleczna profesora Jastrebowa

Pewnego razu Sprężycki uczył się rosyjskiego wiersza, siedząc na parkanie. Nieustannie powtarzał dwa wersy, których w żaden sposób nie mógł zapamiętać. Po chwili podszedł do niego kolega Bronek. Sprężycki opowiedział mu o swojej niechęci do nauczyciela języka rosyjskiego. Nauczyciel ten twierdził, że wszyscy powinni spożywać wyłącznie mleko i chleb razowy. Jastrebowa nie lubili ani uczniowie, ani nauczyciele. Od uczniów mało wymagał, chciał tylko, aby pokochali rosyjską poezję. Za każdym razem, gdy wywoływał kogoś do odpowiedzi, wywołany uczeń twierdził, że nie jest przygotowany, ponieważ lekcja była strasznie trudna. Nauczyciel stawiał mu wtedy trójkę. Nie stawiał ani wyższych, ani niższych ocen, więc uczniowie w ogóle nie przejmowali się nauką. Lekcję prowadził w następujący sposób: otwierał poezje ulubionego przez siebie Dzierżawiana, jeden z uczniów zaczynał głośno czytać i czekał, aż profesor uśnie. Wtedy chłopcy na zmianę czytali „Rinalda Rinaldiego” lub „Cudowną lampę Alladyna”. Na zakończenie roku szkolnego Sprężycki miał deklamować odę po rosyjsku. Na szczęście wśród gości nie było nauczyciela od rosyjskiego. Deklamacja chłopca wywołała wielkie wzruszenie. Kilka dni później Sprężycki poszedł do nauczyciela, ponieważ ten jako jedyny nie zadał uczniom pracy domowej na okres wakacji. Profesor był w ogrodzie, ale uczeń nie mógł go odnaleźć. W pewnym momencie zobaczył bosego dziada, który deklamował tą samą odę, co on. Po chwili ze zdziwieniem poznał w nim swojego nauczyciela. Obok Jastrebowa leżał razowiec, zsiadłe mleko oraz butelka wódki. Chłopiec ze strachem podszedł do nauczyciela, ten jednak zaczął krzyczeć „Szatan” i chłopiec uciekł.
XVI. Mali bohaterowie

Chłopcy szukali pośród siebie bohaterów. Rozmawiali np. o odwiedzaniu cmentarza o północy. Kozłowski podjął się pójść na cmentarz. Radzicki miał przepłynąć rzekę dwa razy w najszerszym miejscu, „Balonik” obiecał wykonać zatrważający skok z huśtawki. Do sprawdzianu bohaterstwa przystąpił także Sprężycki, który jeszcze nie tak dawno ciężko chorował. Jego ojciec nie wymagał od niego nawet składania egzaminów. Po egzaminach i zakończeniu roku szkolnego, chłopcy ponownie spotkali się, aby opowiedzieć o swoich bohaterskich czynach i osiągnięciach. Kozłowski zdał relację z pobytu na cmentarzu - chłopiec nie był jednak z siebie dumny, raczej wściekły na swoją głupotę, bo został obity przez nocnego stróża. Z kolei Radzicki przechwalał się, że byłby przepłynął rzekę nawet i więcej razy, gdyby nie złapał go bolesny skurcz. Jego próbę przepłynięcia rwącej, pełnej wirów rzeki oceniono jednak nie jako bohaterstwo, ale czyn godny wariata. Potem Balonik opowiadał o swoim skoku. Okazało się, że podczas jego wykonywania zwichnął rękę.

Dla Sprężyckiego bohaterstwem było zdanie egzaminów i zdobycie nagrody, tym bardziej, że przez długi czas, z powodu chorej nogi, nie chodził do szkoły. Chłopcy odnieśli się do tego lekceważąco - każdy z nich przecież pozdawał egzaminy. Dopiero Dembowski uzmysłowił im wartość wyczynu chłopca, który po półrocznej chorobie, nieobecności w szkole, sam, ucząc się po nocach nadrobił wszystkie zaległości i jeszcze zakończył rok z najlepszym wynikiem, otrzymując nagrodę. To on został okrzyknięty bohaterem, bo prawdziwe bohaterstwo to „taki czyn, który z trudem i niebezpieczeństwem wykonany, przynosi rzetelną korzyść albo samemu wykonawcy, albo innym”, a nie nadęte przechwałki i bezmyślne narażanie swojego zdrowia i życia na szwank.
XVII. Nowy zwierzchnik

Zaraz na początku roku szkolnego całą szkołę obiegły wieści, że wkrótce pojawi się nowy inspektor. Jak głosiła krążąca wśród uczniów plotka, obecny, zwany przez uczniów Madejem, miał być usunięty za to, że z jego rozkazu jakiś „knot” dostał dwadzieścia razów rózgą i umarł (być może jednak stary rektor przechodził po prostu na emeryturę). Nikt nie lubił obecnego inspektora. Uczniowie nie cieszyli się nawet, gdy dostawali nagrody, jeśli wręczał je Madej. Był to człowiek okrutny, szorstki, który wolał karcić i karać niż chwalić i nagradzać uczniów. Krążyły plotki, że następca Madeja także słynie z okrucieństwa. Wreszcie pojawił się nowy inspektor - pan Wiśnicki. Najpierw odbyła się msza. Potem odchodzący inspektor żegnał się z uczniami. Jednak nikt nie był wzruszony, nikt nie żałował odchodzącego inspektora, nie było pożegnalnych braw. Być może wtedy Madej zrozumiał, że podczas pełnienia swoich obowiązków popełniał liczne błędy i swoim zachowaniem nie zaskarbił sobie sympatii i szacunku uczniów. Następnie głos zabrał nowy inspektor. Ton jego wypowiedzi był przyjazny i miły. Nie mówił o obowiązkach i karach, ale wzajemnej miłości i wspólnej, zgodnej pracy. Chłopcy przyjęli go entuzjastycznie. Za czasów nowego inspektora zostały zniesiona kary cielesne. Miejsce kulawego Szymona, który zajmował się ich wymierzaniem - zajął Jan. Stary inwalida często opowiadał uczniom o swoich przygodach podczas wojennej tułaczki. Atmosfera w szkole zmieniła się. Gdy młodzież była niesforna inspektor wchodził do klasy pod byle pretekstem i pod wpływem jego dobroci młodzież uciszała się. Nowy inspektor w niższych klasach wykładał geografię, w starszych początki nauk przyrodniczych. Uczniowie chętnie słuchali jego wykładów. Nowy rektor znalazł również sposób na palaczy. Ogłosił, że podczas każdej przerwy Jan będzie miał papierosy i każdy będzie mógł palić na dziedzińcu szkolnym, bo nie wypada przecież palić w ukryciu, w miejscach brzydkich i brudnych. Uczniom zrobiło się wstyd, przestali palić, ale jeden z nich odważył się poprosić Jana o papierosa. Gdy śmiałek zaczął chodzić po dziedzińcu, szybko zrobiło się wokół niego zbiorowisko. Młodsi uczniowie potępili jego zachowanie. Inspektor rozprawił się także z donosicielstwem, tak popieranym przez poprzedniego rektora. Kiedy ktoś doniósł, że kolega zamiast na lekcje poszedł na ryby, inspektor kazał donosicielowi opuścić klasę i iść pomóc koledze. Kiedy innym razem jeden z uczniów doniósł kto wybił szybę, dyrektor powiedział mu, że oskarżony uczeń był już u niego i powiedział, że to sam donosiciel wybił szybę. Mówił o karze dla obu chłopców, chyba, że donosiciel odwoła wszystko, co powiedział. Sposób postępowania inspektora wpływał także na pozostałych nauczycieli.
XVIII. Ostatnie zebranie

Do ogrodu ciągną piątoklasiści. Następnego dnia mają otrzymać patenty. Już wkrótce chłopcy rozstaną się na zawsze. Każdy z uczniów mówi o swoich planach na przyszłość. Osowski, mimo wielkich chęci, nie może kontynuował nauki, ponieważ pochodzi z ubogiej rodziny i nie ma środków na dalsze kształcenie. Ma jednak zamiar uczyć dzieci i odkładać pieniądze, by potem wstąpić do gimnazjum, a następnie na uniwersytet. Jeszcze nie wie, kim chce zostać. Smoliński chce zostać weterynarzem. Kozłowski chce być leśniczym, a potem nadleśniczym. Sitkiewicz planuje zostać geometrą. Bellon zrobi to, co ustali ojciec ze stryjem. Właszczuk chce pracować w biurze powiatu. Petrykowski chce zostać księdzem. Inni chłopcy będą pomagać ojcom w gospodarstwie, pójdą na praktykę gospodarską do obcych, do szkoły rolniczej, do bogatego wuja. Część uczniów, którzy razem z nimi zaczynali edukację, nie skończyli jej lub są w niższych klasach. Z kolei Dembowski od roku uczęszczał już do warszawskiego gimnazjum. Ślad przepadł po Konopce i Welinowiczu, Hefajstos zmarł, a Olszewski opuścił szkołę w trzeciej klasie. Sprężycki - najambitniejszy z kolegów - nie uważa uzyskania patentu za koniec swojej nauki. Dla niego ona się dopiero zaczyna, by skończyć się na dyplomie uniwersyteckim albo jeszcze dalej...



Edytor zaawansowany Zamknij
Podgląd:
Nazwa Kod Rezultat
Odstęp \ a następnie spacja
Nowa linia \\
Potęga x^{2}
Ułamek \frac{x}{y}
Pierwiastek \sqrt{x}
Pierwiastek n-tego stopnia \sqrt[n]{x}
Iloczyn wektorowy \times
Iloczyn skalarny \cdot
Układ 2 równań \left \{ {{y=2} \atop {x=2}} \right
Układ n równań (każde w nowej linii) \begin{cases} ax+b=0\\cx+d=0\\ex+f=0 \end{cases}
Indeks dolny x_{123}
Indeks górny x^{123}
Znaki specjalne \backslash \ \% \ \# \ \$ \ \& \ \^ \ \~
Kwantyfikator "istnieje" \exists
Kwantyfikator "dla każdego" \forall
Suma zbiorów \cup
Iloczyn zbiorów \cap
Mniejsze lub równe \leq
Większe lub równe \geq
Nierówność \neq
Około \approx
Najczęściej używane symbole:
Pi \pi
Nieskończoność \infty
Alfa \alpha
Beta \beta
Gamma \gamma
Wyrażenia zaawansowane:
Całka nieoznaczona \int{x}\, dx
Całka oznaczona \int\limits^a_b {x} \, dx
Limes \lim_{n \to \infty} a_n
Suma szeregu \sum_{n=1}^{\infty}\frac{1}{n}
Macierz \left[\begin{array}{ccc}1&2&3\\4&5&6\\7&8&9\end{array}\right]